Nee is – ook – Ja. En andersom. Neem jezelf serieus.

Jaren geleden was het trending: assertiviteitscursussen om Nee te leren zeggen. Die cursus heb ik nooit gevolgd, maar ik volg inmiddels dagelijks een – gratis – praktijkworkshop: omgaan met mijn eigen pubers. Nooit eerder heb ik zo kunnen leren hoe Nee zeggen eigenlijk een Ja is. En Ja zeggen nogal eens een Nee is…
Herken je dit? Je zegt Nee, of Hou op, maar er wordt niet naar je geluisterd. De ander gaat gewoon door, of doet het de volgende keer rustig weer. Om woedend van te worden! Of verdrietig. Want het voelt alsof de ander geen rekening met je houdt, je niet serieus neemt, je grenzen niet respecteert. Dat is een rotgevoel. En het maakt je machteloos.
Onlangs gebeurde het weer. Ik had tegen mijn kinderen – volgens mij – heel duidelijk gezegd dat ik bepaald gedrag ab-so-luut niet meer wilde hebben. Omgeven met argumenten, hopend op de redelijkheid en empathie van de ander. Maar die eigenschappen zijn nog niet zo volgroeid bij pubers… Het gebeurde dus weer. En weer. Ongeacht mijn ‘strategie’. Tijd voor zelfonderzoek.
Waar kwam mijn Nee vandaan? Hoe waarachtig – en krachtig – was de Nee eigenlijk? En vooral: hoe duidelijk? Ik had wel duidelijk gesproken ja, met luide stem en een serieus gezicht. Maar wat bleek? Ik kon de Nee niet voelen…
Die Nee kwam uit mijn hoofd. Zoiets doe je niet, mag niet, hoort niet. Maar van wie komen die overtuigingen? Ik kwam er al gauw achter: (nog) niet van mezelf. En daardoor kon ik het niet uit de grond van mijn hart zeggen. Mijn Nee had geen bodem, geen poot om op te staan. Een machteloos gevoel. En dat voelen pubers… *
Maar ik ontdekte nog iets in de diepte: ik vind het nog altijd heel spannend om Nee te zeggen tegen mijn kinderen. Want ik wil dat ze me een toffe moeder vinden, geen last hebben van de scheiding, èn ik kan er stiekem niet goed tegen als ze zich van me afkeren of me afkeuren. Die Nee kwam dan wel, maar ik zwakte het al snel weer af. Werd gauw weer die soepele, meedenkende mama, met een warm hart en open geest. En zei ik maar weer Ja. Dat wordt wel een heel vage boodschap…
Voelen dat je bang bent en toch trouw blijven aan jezelf, vereist een moedig hart. Ontdekken waar je bang voor bent en onderzoeken of dat – nu nog – klopt. Want meestal klopt dat niet. Vaak is het een oude kinderlijke groef, gevormd door angstige ervaringen in je verleden. Onbewust gedraag je je als een kind. En dat is moeilijk serieus te nemen, zeker door pubers…
En daar zit de sleutel: want in hoeverre neem ik mijn Nee serieus? Of mijn Ja? Klopt die met wie ik ben, kan ik ‘m voelen? Mijn moedige hart speelt hier ook de hoofdrol: durven voelen hoe hun gedrag mij nu raakt. Zodat ik bij mijn volwassen Ja of Nee kan. En ze vervolgens handen en voeten kan geven zodat die Ja of Nee vervolgens heel helder, praktisch en stevig zijn. Niet gebaseerd op drijfzand, maar op stevige grond.
Dat is niet alleen voor mij fijn, maar vooral ook voor de kinderen. Een helder Ja of Nee geeft houvast, richting en veiligheid, en daarmee neem ik hun groeiproces en zoektocht serieus! Dan zeg ik Ja tegen mezelf, èn tegen hen, door een krachtig en waarachtig Nee te laten horen. En te leven.
Ik hou zielsveel van ze en ben ze dankbaar, die bijzondere, eigenwijze, krachtige jonge mensen. En soms wil ik ze echt achter het behang plakken, dan kijk ik uit naar hun volwassenheid. En naar de mijne.
* In dit artikel figureren pubers, maar je kunt hier willekeurig ieder ander voor in de plaats zetten. Een ander kan alleen jou en jouw grenzen serieus nemen en respecteren, als jij dat zelf doet. Als jij ze leeft, voelbaar en concreet. Waarmee je ook de ander serieus neemt.
Wil jij jezelf serieus nemen? Ik help je graag. Kijk naar een passende vorm in mijn Aanbod!
Posted in Geen categorie | Tagged , , , , | Leave a comment

STOP!

Nieuwe bergschoenen: check. Sterretje in autoruit laten repareren: check. Vakantiekleren wassen: ehm, donderdag? Of toch vrijdag? Kwartaalomzet: bijna klaar. Nieuwsbrief schrijven: HELP!
Vorige week werd ik heel onrustig. Naarmate de vakantie nadert, ploppen er steeds meer dingen in mijn hoofd die nog moeten gebeuren voordat ik weg ga. Opschrijven dan maar, een lijstje maken. Dat geeft overzicht. En het voelt heerlijk als ik weer iets kan doorstrepen. Maar ook het lijstje geeft nu stress. Want ik ga binnenkort weg en er staat nog van alles op. Zoals het schrijven van deze nieuwsbrief…
Het thema weet ik ergens wel. Iets met stoppen, waardoor je anders (opnieuw!) kunt kijken en voelen, waardoor je meer geniet en ziet. Van jezelf, je dierbaren, de zomer, je vakantiebestemming.
Ik staar naar het scherm en krijg geen inspiratie. De druk loopt op, want ik heb alleen vandaag nog wat tijd hiervoor. Ik heb de neiging om het uit te stellen: eerst nog dat mailtje, een boek bestellen, die tekst van een vriendin redigeren. Ook acties van mijn to-do-lijstje, dat wel. Maar die nieuwsbrief komt er zo niet.
STOP! Ik roep mezelf tot de orde. Wat gebeurt hier? Normaal gesproken vind ik het namelijk erg leuk om met jullie te delen wat ik ervaar aan het leven, met welke vragen ik rondloop en welke inzichten ik daarmee opdoe. Maar vandaag niet.
Ik leun achterover en kijk van een afstandje naar mezelf. En ineens zie ik het mezelf doen: ik moet van alles. Deze nieuwsbrief moet nu, vind ik zelf. En doordat ik er een ‘moetje’ van maak, is al m’n plezier en inspiratie weg. Voelt het als een klus.
Ik maak nog een kop koffie, leg mijn to-do-lijstje uit het zicht en neem mijn eigen thema ter harte. Ik stop met moeten, duik in mijn binnenwereld en voel weer waar ik naar verlang, wat ik wil: genieten! Van mezelf, van de lieverds in mijn leven, van de zomer. En van jullie! Ik zie jullie nu weer voor me, en met een glimlach op mijn gezicht begin ik dit bericht te schrijven.
Geniet van een moeiteloze zomer!
Posted in Geen categorie | Tagged , , | Leave a comment

Heb jij de waarheid in pacht?

Jouw waarheid voelt als de enig echte. En dat klopt ook. De enig echte voor jou. Dit is hoe jij de wereld beleeft. En niemand kan zeggen dat dat niet waar is. Het gaat mis als je denkt dat deze waarheid ook voor anderen geldt, of moet gelden. Als jij jouw waarheid – meestal onbewust – gaat opleggen aan anderen. Of andersom. Een voorbeeld
Ik voel me niet lekker. Mijn lijf voelt stram, ik zeg weinig, mijn gezicht is vertrokken in een frons. Ergens van binnen voel ik onrust, ik voel me afwezig en opgesloten in mezelf. Een ontmoeting gisteren heeft me geraakt..
Een vriendin voelt mijn afwezigheid en vraagt wat er met me is. Ik vertel hoe ik me voel, probeer te verwoorden wat er geraakt is, maar kan er nog niet helemaal bij. Ze wil me helpen, wil wat doen, is bezorgd. En komt vervolgens met een krachtig advies. Hoe ik hier weer uit kan komen, terug in mijn zelfbewustzijn, weer in contact met de omgeving. En met haar.
Het tegenovergestelde gebeurt. Ik verstrak nog meer, trek me verder terug, de pijn dringt zich aan me op maar de tranen komen niet meer. Het opgesloten gevoel wordt sterker. Ik voel me alleen, niet begrepen, en opeens doodmoe. Ik wil dat dit gesprek stopt. Ik kan niet meer bij mijn eigen verhaal komen nu ik me opeens moet verplaatsen in de wereld van mijn vriendin. Haar advies, haar oplossing. Maar niet de mijne…
Herken je dit? Vanuit bezorgdheid, oprechte betrokkenheid en een liefdevol hart wil je de ander helpen. En kom je met adviezen: ‘Als ik jou was, dan zou ik …’ Of je slaat dit – nog enigszins relativerende – zinnetje over en gaat gelijk over tot de waarheid: dit gaat jou helpen, luister! Hoe meer de ander jou aan het hart gaat, hoe nadrukkelijker je gaat praten. Tenminste, dat gebeurt bij mij. Als ik bijvoorbeeld moe ben, en mijn professionele begeleiderspet niet op heb, dan kan ik zo maar de ander willen vertellen wat volgens mij het beste werkt. Natuurlijk in het belang van de ander. Denk ik. Maar ik ben die ander niet…
Mijn belevingswereld is uniek. De jouwe ook. We kunnen hetzelfde meemaken en er een volstrekt andere betekenis aan geven. Waardoor je het ook volkomen anders beleeft: mensen die hard praten zijn agressief. Of juist enthousiast? Als iemand niet direct op een app reageert, word je genegeerd en niet serieus genomen. Of word je juist serieus genomen als iemand de tijd neemt om zorgvuldig te antwoorden? Als een ander adviezen geeft is dat dwingend. Of vind je het juist liefdevol?
Die betekenissen bouw je in de loop van je leven op: een uniek combi van jouw ervaringen, kwaliteiten, voorkeuren, kwetsbaarheid, familie, omgeving, cultuur. Die betekenissen heb je nodig om grip te krijgen op wat je meemaakt: ‘Oh, zit dat zo. Als ik grapjes maak, krijg ik aandacht (of leid ik de aandacht van mezelf af). Als ik zeg wat ik voel, vinden mensen me stom. Als ik voor iemand zorg, dan vindt die me lief. Als ik glimlach, maak ik anderen blij. Als iemand boos kijkt, kan ik maar beter mijn mond dicht houden.’
Betekenissen – met bijbehorende conclusies – maken je wereld overzichtelijk. Ze geven richting aan je leven, grip op de wereld en jezelf, ze helpen je om jezelf en de mensen om je heen te begrijpen. Je kunt dan immers keuzes maken, en je gedrag bepalen. Jouw keuzes, jouw gedrag, op basis van jouw overtuigingen.
Gelukkig heb je deze overtuigingen, want anders zou je ieder moment opnieuw afwegingen moeten maken, beslissingen moeten nemen, bewust moeten kiezen hoe je nu eens zult reageren of handelen. Doodvermoeiend! En bijna onmogelijk om zó bewust te leven.
Deze onbewuste overtuigingen zorgen echter voor de grootste verwarring! Je gaat er van uit dat je weet wat de ander bedoelt, of waarom iemand doet zoals ie doet. En dat de ander weet wat jij bedoelt. Of verwacht. Of nodig hebt. Reken er maar niet op…
Ook – of juist – als je elkaar al heel lang en goed kent, heb je aannames over hoe de ander in elkaar zit, hoe die zich voelt en wat de ander nodig zou hebben. Waarmee je de ander – en jezelf – vast zet in een idee, een plaatje. Meestal het begin van gedoe.
Relaties, in welke vorm dan ook, worden een stuk boeiender met een ‘leeg hoofd’ en een open hart. Als je niets van te voren invult*, dan kun je altijd iets nieuws ontdekken. Ieder mens heeft immers een ander facet van de waarheid in pacht. En samen vormen we een kleurrijk en boeiend geheel! Laat je verrassen, we kunnen veel van elkaar leren. Ben je ook zo nieuwsgierig?
* Verwacht niet dat je altijd leeg en open naar de ander kijkt. Dat lukt eigenlijk niemand! Je kunt immers niet niet-interpreteren… Maar als je dit weet kun je – in tweede instantie – opnieuw kijken. En luisteren. Ieders verhaal doet er toe. Net als het jouwe.
Posted in Geen categorie | Tagged , , | Leave a comment

Waarom pijn fijn kan zijn

Het is een bekende uitdrukking: pijn is fijn. Meestal cynisch bedoeld. Want natuurlijk is pijn niet fijn. Je trekt niet voor niets je vinger terug als je je brandt. Een eerste reflex is: wegwezen! En toch gaat mijn komende boek ‘Het moedige hart’ in essentie over pijn. Juist vanwege die (onbewust aangeleerde) reflex. Want het niet durven, kunnen of willen voelen van pijn is de oorzaak van heel veel ‘gedoe’ en problemen in je leven. Met jezelf, in je relatie, je familie of met je kinderen. Met je baas, je collega’s of je medewerkers.
Wat denk je van ruzie, jaloezie, frustratie, teleurstelling, depressie, moeheid, stress, uitputting (burn-out), eenzaamheid? Twijfel, onzekerheid, oordelen, kritiek, wantrouwen, piekeren, perfectionisme, ongeduld, ergernis, verwijten?
Oude pijn
Hier ligt allemaal angst voor pijn aan ten grondslag. En het gekke is: het is angst voor oude pijn, pijn die we ooit als kind hebben gevoeld en bang zijn weer te voelen. Pijn die je je niet eens meer kunt herinneren maar die je wel wilt vermijden! Door de angst voor die oude pijn creëer je juist nieuwe pijn. Pijn wegdrukken zorgt er juist voor dat – ongewild en onbewust – eenzelfde soort pijnlijke situatie je steeds weer ‘overkomt’. Wat een paradox…
Onbewuste overlevingsmechanismen
En daarom leg ik bij voorkeur ‘de vinger op de zere plek’. Uiteraard met alle respect voor je angst. Want als jij je weer kunt herinneren voor welke pijn je bang bent (geweest) dan kun je je aangeleerde reflexen, de bekende overlevingsmechanismen, opheffen. Je kunt als volwassene gaan zorgen voor het gekwetste kind in jezelf. Want dat gekwetste kind dragen we allemaal bij ons, niemand uitgezonderd. Dat heeft niets te maken met IQ of opleiding. En ook niet met een slechte opvoeding…
Eigen verantwoordelijkheid
Als je verantwoordelijkheid neemt voor het gekwetste kind in jezelf dan heb je de automatische en vaak onbewuste overlevingsstrategieën niet meer nodig. Je gaat niet langer door met iets wat niet meer goed voor je is. Een baan, een relatie, een vastgeroeste gewoonte. Door naar je oude pijn te gaan, voorkom je nieuwe pijn of drama’s.
Een paar herkenbare overlevingsstrategieën (in werkelijkheid heeft iedereen een eigen, unieke manier van overleven):
niets meer verwachten, alles alleen of zelf doen, boos worden op de ander of iets anders, net doen alsof er niets aan de hand is (jezelf groot houden), heel hard werken, veel eten, drinken, roken, gamen, seks, sporten of tv-kijken, vooral zorgen voor de anderen, veel praten (en niets zeggen), of juist zwijgen, gezelschap vermijden, grapjes maken (al dan niet met een ondertoon van cynisme of sarcasme).
Kan het dan niet zonder pijn?
Dat herinneren van die oude pijn gaat niet over het begrijpen via je hoofd. Want je hoofd wil er eigenlijk helemaal niet aan. Die zorgt er juist voor dat we de pijn niet meer hoeven te voelen! Ons hoofd is het creatieve brein achter onze aangeleerde reflexen. Het is heel slim in het bedenken van manieren om pijn te vermijden. Zonder dat je het in de gaten hebt. De meest overtuigende gedachten en argumenten komen langs. Ons hoofd is bang, ons moedige hart niet…
Durf te ervaren
Je bange hoofd heeft ervaringen nodig, want het heeft de reflex immers vroeger ook gebaseerd op ervaring. Als jij – met je moedige hart – durft te ervaren dat de pijn niet meer van nu is, en dat je nu als volwassene heel goed in staat bent om voor jezelf te zorgen, dan wordt je hoofd steeds rustiger.
Ik wil overigens helemaal niet zeggen dat iedereen altijd maar die oude pijn moet doorleven. De pijnlijke ervaringen kunnen zo traumatisch zijn geweest dat het doorleven echt te angstig is. Dan ga ik met de ander altijd op zoek naar innerlijke hulpbronnen en houvast, om een zo sterk mogelijk gevoel van veiligheid te gaan ervaren in het dagelijks leven.
Nooit meer pijn? Kwetsbaar of raakbaar
Het betekent niet dat je nooit meer pijn voelt. Die draag je met je mee. Wat wel verandert is de manier waarop je er mee omgaat. Als je voelt dat je geraakt wordt, kun je steeds bewuster kiezen voor gedrag dat jou en je levensdoelen ondersteunt in plaats van ondermijnt. Je wordt niet meer onbewust geleefd door je reflexen, je hebt zelf de regie in handen. En je wordt raakbaar (dat is voor mij iets anders dan kwetsbaar). Je durft je te laten raken door het leven, je voelt namelijk ook weer meer ontroering, liefde, vreugde, passie, levenslust, contact. En je kunt je hoofd en energie weer gebruiken voor de doelen in je leven die er echt toe doen.
Posted in Geen categorie | Tagged , , , , , , , , | Leave a comment

Wiens boosheid of angst leef jij?

De wereld is boos. Tenminste, als je de media volgt. En veel mensen laten zich hierdoor ook boos maken. Die nemen de boosheid over die in de media wordt gepresenteerd. We worden collectief boos of bang op basis van de ‘waarheid’ die we aangereikt krijgen door derden. Met alle gevolgen van dien: bijvoorbeeld agressie tegen migranten of andersdenkenden. Een negatieve spiraal, Maar wat is waarheid? Er zijn net zoveel waarheden als mensen… Bevraag je zelf, onderzoek waar jouw waarheid op is gebaseerd: angst, boosheid, vertrouwen? Verhalen van anderen, of ervaringen van jezelf? Leef je in de wereld van anderen, of in die van jezelf? Bevraag jezelf. Lees ter inspiratie mijn persoonlijke onderzoek.
IK BEN BOOS (want ik ben bang)
Af en toe ben ik een vervelende moeder. In ieder geval in de beleving van mijn puberkinderen. Bijvoorbeeld als het gaat over tijdstip van thuiskomst of de plek waar ze willen gaan chillen. Maar ook over huiswerk maken versus gamen.
Maar niet altijd! Het gekke is: soms ben ik heel luchtig (dan luisteren ze meestal), en soms heel rigide en boos (dan willen ze meestal niet luisteren!).
Wat maakt het verschil? Ik kan natuurlijk naar de kinderen wijzen maar daar ben ik nooit zo’n fan van geweest. Zij willen gewoon wat pubers willen. Gelukkig maar!
Nee, ik kan maar beter naar mezelf kijken. Wanneer reageer ik luchtig en wanneer streng en boos? Als ik naga hoe ik me voel op die momenten dan kan ik de vraag ook anders stellen: wanneer reageer ik ontspannen en wanneer gespannen? Want daar blijkt het dan over te gaan: spanning. Voelbaar in mijn lijf. Mijn lichaam zit dan behoorlijk op slot, mijn adem is kort en hoog, mijn gezicht strak. En in mijn hoofd is het erg druk.
Kortom: ik voel angst! En als ik angst voel, dan voel ik geen houvast. Dus doe ik alle moeite om weer houvast te krijgen. In dit geval via de kinderen: houvast aan een tijdstip dat voor mij op dat moment veilig lijkt (en voor de kinderen meestal veel te vroeg is). Als ze dan niet meewerken dan kan ik nog heftiger worden, en voel ik de neiging ze zelfs te verbieden nog weg te gaan (zij zijn immers recalcitrant, denk ik dan). Gevolg: veel boosheid. Ik baal dat ze niet luisteren, en zij balen ongetwijfeld omdat ze geen ruimte krijgen.
Waar ben ik – op zo’n streng moment – eigenlijk bang voor? Eigenlijk heel simpel en voor velen vast heel herkenbaar: ik zie op zo’n moment vooral horrorscenario’s. Scenario’s die ik heb gezien op tv, gelezen in de krant of gehoord van anderen. Ja, er kan veel gebeuren met jonge kinderen. Dus ook met die van mij. Mijn angst vernauwt mijn blik. Zo werkt dat met angst. Je ziet alleen nog maar wat er mis kan gaan. Heel handig in werkelijk levensbedreigende situaties maar minder handig in het dagelijkse leven.
Moet ik me door die angst laten leiden? Uiteraard gebeuren al die nare dingen. En natuurlijk wil ik ze daarvoor beschermen. Maar hoe dan? Dan moet ik ze thuishouden. En hoe lang nog dan? Ze zijn inmiddels bijna 15 en 17… Nee, dat is niet reëel.
Hoe reëel is mijn angst eigenlijk? Nogmaals, er gebeuren zeker nare dingen. En ik hou geen pleidooi voor naïviteit. Het zijn echter de uitzonderingen; bij verreweg de meeste kinderen gaat het immers goed? En ga maar na wat jij vroeger deed, en wat er nu van jou is terechtgekomen ;-)
Ongemerkt blijk ik die angst over te nemen van andere mensen. Waar komen die horrorscenario’s in mij dan eigenlijk vandaan? Ik heb ze niet zelf meegemaakt, ook niet zelf verzonnen. De angst komt via verhalen en beelden in de media, en via mensen die weer hebben gehoord van anderen dat…. Als ik deze beelden en verhalen als waarheid zie, dan ga ik mij verbeelden dat ik leef in een vijandige wereld, vol boze mannen die het slechtste met mijn kinderen voor hebben. Heel angstig…
Maar dit gebeurt me dus niet altijd! Soms ben ik ook heel ontspannen. Dan maak ik er grapjes over, kan ik ze vrij laten, en ga ik rustig slapen als ze nog weg zijn. Wat is er dan anders?
Ik ben alleen maar vatbaar voor angstbeelden van anderen als ik me zelf niet stevig voel. Als ik niet mijn beide benen op de grond heb, maar te veel dingen aan mijn hoofd. Als ik moe ben, ergens van ben geschrokken, iets niet begrijp wat ik graag wil snappen of als iets me niet lukt wat ik wel heel graag wil. Enzovoorts, enzovoorts.
Als ik nog dieper kijk en voel, blijkt het te gaan over vertrouwen. Vertrouwen in mezelf, èn vertrouwen in de ander, in dit geval mijn kinderen. Als ik mezelf vertrouw, als ik weet dat ik met de dingen in de wereld en mijn leven kan omgaan, me stevig voel op mijn plek in de wereld, dan ben ik niet bang en ook niet vatbaar voor angst van anderen. Dan leef ik in een wereld waarin ik opensta voor mensen die anders zijn dan ik. Met nieuwsgierigheid in plaats van oordelen. Met vriendelijkheid in plaats van boosheid. Daar word ik een stuk blijer van. En de ander ook.
Mijn blik is dan juist verruimd, in dit geval ook naar de kinderen: ik zie weer hun stevigheid, hun gezonde verstand, ik zie wat ze allemaal heel erg goed kunnen èn ik zie dat ze groeien. Letterlijk, maar zeker ook in hun zelfvertrouwen. Vooral omdat ze het vertrouwen krijgen. Van mij.
Ik vraag ze nog steeds of ze me niet teveel willen laten schrikken (veel later thuiskomen dan ze gezegd hebben en tussentijds niet laten weten waarom bijvoorbeeld). Ze houden daar steeds meer rekening mee, omdat ze nu weten hoe het werkt bij mij. En omdat ze weten dat ik steeds weer bereid ben om te kijken naar mijn angst en boosheid.
Nu mijn vragen aan jou:
Onderzoek eens jouw waarheid.
Waar is die op gebaseerd? Is het de jouwe of die van anderen?
Ga eens na waardoor jij je minder stevig voelt.
Want dát is het moment dat de draken (angstbeelden) tevoorschijn komen en vat op je krijgen. En jij dus in de waarheid van anderen gaat leven…
Wat voedt jouw zelfvertrouwen, jouw kracht en stevigheid?
Zodat jij helemaal je eigen waarheid kan leven, die bij jou past? Vanuit vertrouwen, niet vanuit angst. Wat een vrijheid en vrede voor jou. En voor de wereld.
(PS Wil jij je boosheid eens onderzoeken? Kijk dan wanneer de eerstvolgende workshopreeks Van boos naar baas begint of duik er eens in tijdens een dieptesessie van een dagdeel)
Posted in Geen categorie | Tagged , , , , , | Leave a comment

Wat doe jij om liefde te krijgen? En tegen welke prijs?

Intro
Ik wou er al over gaan schrijven: dat de oorzaak van heel veel gedoe volgens mij veroorzaakt wordt doordat we op zoek zijn naar liefde. Liefde in de vorm van bevestiging, veiligheid, gehoord, gezien, aangeraakt worden. En dat je daar heel ver voor kan gaan om dat te krijgen. Of om de pijn van het gemis aan liefde te vermijden. Vaak zonder dat je het jezelf bewust bent.
Door de gewelddadige gebeurtenissen in Parijs voel ik nog meer urgentie om hierover te schrijven. Want wat moeten de harten van die jongens hermetisch gesloten zijn, als ze in koelen bloede weerloze mensen kunnen doden. Een citaat van de Israëlische schrijver Amos Oz in ‘Buitenhof’: (…) een werkelijke oplossing komt er niet als – naast strategisch doordachte militaire actie – niet ook wordt ingezet op de harten van jonge moslims, potentiële IS-rekruten. “IS komt voort uit een verwonding. Die kunnen we niet helen met militaire middelen. Daarvoor is nodig dat we mensen een alternatieve droom bieden.” (Trouw, 16-11-15)
De droom van ergens bij horen, houvast, bevestiging van wie je bent, wat de zin van jouw leven is. Die droom hebben we allemaal. Daarvoor zoeken we vaak een houvast bij een waarheid, een visie op de wereld, het leven, jezelf. Daar is niets mis mee, zolang je beseft dat het jouw waarheid is. Gevormd door jouw persoonlijke ervaringen, je (voor)ouders, de cultuur waarin je bent opgegroeid. En de manier waarop jij daar mee omgaat. Jouw waarheid is alleen waar voor jou.De problemen beginnen als je die waarheid gaat zien als absolute waarheid. En die dus ook opdringt aan anderen. Ten koste van alles.
De gevolgen van een gesloten hart. Parijs laat zien hoe belangrijk het is om het hart weer te openen. Niet alleen voor de (potentiële) IS-rekruten. Ook voor ons. Dat we ons niet gaan laten leiden door angst, want dat is de eerste stap op weg naar geweld. Wat zou ik graag willen dat ik mijn boek ‘Het moedige hart’ al klaar had…
Wat doe jij om liefde te krijgen? En tegen welke prijs? Onderstaand artikel is geen diepgravende analyse, wel een wake-up call. Want hoe doe jij dat? Kun je verantwoordelijkheid nemen voor je eigen gedrag? We verlangen allemaal naar liefde, niemand uitgezonderd. Ongeacht huidskleur, religie, sociale status. Jij bent verantwoordelijk voor je eigen woorden en daden. Weet wat je doet en waarom…
—–
Artikel: Wat doe jij om liefde te krijgen? En tegen welke prijs?
Twee voorbeelden uit de dagelijkse praktijk.
…… (Joop) had het al vroeg door. Als je …… (alles zelfstandig kon) dan kreeg je veel complimentjes. Vooral van …… (papa en mama). Zo leerde hij dat ie liefde kreeg door …… (geen hulp te vragen). Na verloop van tijd wist hij niet meer beter dan dat zo hoorde, voor iedereen.
Nu hij volwassen is, doet hij het nog steeds. Hij weet immers niet beter? Hij …… (is heel zelfstandig, kan en doet alles alleen, is heel sterk).
Maar het knaagt. Steeds meer krijgt hij last van …… (vermoeidheid, depressieve periodes). In zijn relatie ervaart hij …… (weinig warmte, weinig steun). Nog altijd …… (staathije er alleen voor).
Onbewust zoekt hij voortdurend. In de ogen van …… (een vriend), de gebaren van …… (zijn partner), de beloning van ……(zijn baas). Hij doet zijn stinkende best. Want hij verlangt naar liefde, bevestiging dat hij goed is, de moeite/liefde waard is. Maar wat is hij moe. Van het zoeken, het z’n best doen, het scannen van de omgeving op mogelijke …… (twijfels over zijn kracht, zijn onafhankelijkheid, èn complimentjes).
Totdat hij …… ( in een burn-out/relatiecrisis terechtkomt). En dan staat hij voor een keuze … (de vicieuze cirkel of zelfonderzoek).
… (Jeanet) had het al vroeg door. Als je …. (alles deed wat een ander vroeg) dan kreeg je veel complimentjes. Vooral van papa en mama. Zo leerde ze dat ze liefde kreeg door … (geen Nee te zeggen). Na verloop van tijd wist ze niet meer beter dat dat het zo hoorde.
Nu ze volwassen is, doet ze het nog steeds. Ze weet immers niet beter? Ze …. (kan ongelooflijk goed voor anderen zorgen, staat altijd voor je klaar, pakt alles aan).
Maar het knaagt. Steeds meer krijgt ze last van … (een kort lontje, hyperventilatie, vermoeidheid). In haar werk ervaart ze … (teveel werkdruk, het werk als een ‘moeten’). Thuis wordt ze … (boos omdat de kinderen alle rotzooi voor haar laten slingeren, omdat haar partner niet ziet wat zij allemaal voor hem overheeft). Nog altijd … (moet ze alles voor anderen doen).
Onbewust zoekt ze voortdurend. In het gedrag van … (haar kinderen), de dankbaarheid van … (haar partner, collega’s), de beloning van … (haar werkgever). Ze doet haar stinkende best. Want ze verlangt naar liefde, wil horen dat ze het goed doet, dat zij – letterlijk – de moeite waard is. Maar wat is ze inmiddels boos. Omdat … (iedereen maar verwacht dat zij klaarstaat, er nooit iemand voor háár klaarstaat). En wat is ze inmiddels bang. Dat er wéér iets op haar af komt … (waar ze iets mee moet: een vraag van een collega, haar man of kinderen die aandacht vragen).
Totdat ze …(in een paniekaanval letterlijk van zich af gaat slaan). En dan staat ze voor de keuze… (de vicieuze cirkel of zelfonderzoek).
We worden allemaal gevormd door onze ervaringen en hoe we daar vervolgens mee omgaan. Onder ons gedrag zit vaak een onbewust verlangen naar liefde. Of ons gedrag is een reactie op de pijn van het gemis aan liefde, ooit. In beide gevallen gaan we iets DOEN. We gaan ons anders voordoen dan we ZIJN, we gaan ons groo houden, we gaan van alles vermijden, we worden boos op anderen. We zijn niet langer ons zelf, we gaan aan voorwaarden voldoen. Voorwaarden die we ons zelf hebben gesteld, of die – we denken dat – anderen aan ons stellen. We zijn gaan vinden dat we aan voorwaarden moeten voldoen om geliefd te zijn: de voorwaardelijke liefde. Gevolg: geDOE. Op kleine of op grote schaal. Met anderen of met onszelf.
Wat doe jij om liefde te krijgen?
– nooit meer huilen
– alles voor anderen doen (en/of therapeut worden ;-)
– geen hulp vragen
– niet laten weten wat jij er van vindt
– zorgen dat jij (en je huis, en je…) er altijd perfect verzorgd uitziet
– niet laten merken dat je het soms ook even niet weet
– altijd grapjes maken
– enz….
En tot welke prijs?
– oppervlakkig contact
– altijd ruzie, een kort lontje, verbale en/of fysieke agressi
– geen tijd voor jezelf
– gevangen zitten, beklemd gevoel
– geen zin of perspectief ervaren in je leven
– burn-out, slapeloosheid
– allerlei vage fysieke klachten
– enz…..
Aan welke voorwaarden moet jij voldoen voordat je de liefde waard bent? Aan welke voorwaarden moet de ander voldoen voordat diegene jouw liefde waard is? Ten koste van wat? Is het je dat waard? En…is het waar?
Voorwaardelijke liefde komt voort uit pijn en leidt tot pijn. Je bange hart houdt zich vast aan voorwaarden, je moedige hart weet wel beter.
Posted in Geen categorie | Tagged , , , , , | Leave a comment

Het moedige hart – het verschil tussen leven en overleven

Ik zit aan de keukentafel, mijn lief tegenover me. Ik heb ‘m zojuist gevraagd eens te kijken naar de aantekeningen voor dit boek, zodat ik daar al pratende meer structuur voor mezelf in kan krijgen. Hij leest het en begint vervolgens vragen te stellen, suggesties te geven. Bijna direct gebeurt er iets bij me, ergens diep van binnen. Ik merk het in eerste instantie nog niet op maar mijn antwoorden op zijn vragen worden geleidelijk aan wat korter, wat stugger, wat voorzichtiger ook. In zijn gezicht zie ik langzaam maar zeker een afkeurende grimas tevoorschijn komen waardoor ik nog behoedzamer word. Om vervolgens in de verdediging te schieten en uit te gaan leggen wat ik bedoel, en dat ik toch eigenlijk zelf ook al heb gezegd wat hij zegt? De ‘ja maars’ zijn niet van de lucht. Totdat ik dit besef en stop. En opnieuw luister. Want daar ga ik weer…
Dit ken ik inmiddels maar al te goed: ik vraag hulp en vervolgens sla ik die hulp af. Volkomen onbewust en automatisch. Gedrag waarmee ik mezelf enorm in de weg zit! En wat ik helemaal zat werd. Want het levert gedoe op: frustratie, verdriet en machteloosheid van binnen, verwijdering en ongemak in mijn relatie(s). Van de wal in de sloot…
Dit gedrag had nog niet zo lang geleden tot grote afstand tussen mij en mijn lief kunnen leiden. Maar inmiddels kan ik het stoppen, nu ik begrijp dat ik er zelf verantwoordelijk voor ben. Want er gebeurt iets in mij! Ik kan en mag de ander daar niet de schuld van geven.
Daarvoor moest ik wel durven gaan kijken. Naar mezelf. Wat doe ik in deze situatie? En waarom? Best eng, want wat zou ik over mezelf ontdekken? Of wat zou ik in mezelf oprakelen? Mijn draken, de bange stemmen in mijn hoofd, deden hun uiterste best om mij daar van af te houden. Maar mijn verlangen naar verbinding werd echter groter dan mijn angst om mezelf in de ogen te zien.
Mijn hart bleek moediger dan mijn hoofd denkt…
Mijn gedrag heb ik stap voor stap leren kennen en begrijpen. Ik begon te snappen wat er werkelijk onder verscholen ligt. En ik kon gaan voelen hoe ik het kan stoppen. Met mijn moedige hart.
Jij hebt ook zo’n moedig hart. En dat wil ik je graag laten ervaren. Want leven vanuit vertrouwen is oneindig veel mooier en vrijer dan leven vanuit angst. Je leeft meer wie jij werkelijk bent. De enige echte. En dat zal een hoop gedoe schelen. In jouw leven, in dat van de mensen om je heen, en – uiteindelijk – ook in de wereld.
In het boek ‘Het moedige hart’ neem ik je mee op pad, op eenzelfde manier als ik doe in de individuele sessies. Ik zal mijn eigen voorbeeld – en dat van een aantal anderen – in het boek uitwerken om te illustreren wat ik duidelijk wil maken: hoe werken die onbewuste reflexen en waar komen ze vandaan? En vooral: hoe word je ze bewust in het leven van alledag en hoe kun je ze doorbreken? Zodat je jouw leven kunt gaan leven in plaats van te overleven.
‘Schrijf’ het mee op Facebook
Het boek is nog niet klaar! Ik kan heel veel over het moedige hart schrijven, maar wil het eigenlijk heel beknopt, toegankelijk en helder houden. En op jou afgestemd. Ik schrijf het namelijk niet voor mezelf…
Daarom heb ik een Facebook-pagina geopend (een Like is leuk!) waarop ik graag met je in gesprek wil komen. Ik hou je op de hoogte van mijn schrijfproces: inspiratiebronnen, nieuwe ontdekkingen, twijfels (en dus vragen aan jou).
Andersom nodig ik je van harte uit om op deze pagina te vertellen wat jouw werkelijke, grote verlangen is. Geef jouw moedige hart een stem! Wie weet worden jouw draken dan al stiller. En laat me vooral ook weten welke vragen je beantwoord wilt zien in het boek. Daarmee help je mij dan weer aan meer structuur. Ik beloof je dat ik geen ‘ja-maar’ meer laat horen ;-)
Posted in Geen categorie | Tagged , , , , , | Leave a comment

Het is mooi geweest!

Het is wel even mooi geweest, vind je ook niet? De lange ruk vanaf de winterstop, alle nieuwe plannen in het voorjaar, en de eindsprint voor de zomer: de laatste schoolweken, projecten die nog ‘even’ af moeten, de tuin die overwoekert.
Ik weet niet hoe het bij jou is, maar ik ging de laatste tijd ongemerkt steeds meer stressen. Naar mezelf, en naar mijn omgeving. Meer strijd met mijn pubers, onrustiger slapen, meer beren op mijn weg, weinig inspiratie en energie om verder te schrijven aan mijn boek (of nieuwsbrieven als deze – de vorige was eind maart!).
De zomer lijkt een periode van ultieme energie. De warmte en het licht nodigt ons uit naar buiten te gaan, van alles te ondernemen, voluit te leven. Tegelijkertijd is het echter de periode ná de groei en bloei. In de natuur is het hoogtepunt van de energie inmiddels al voorbij (21 juni, midzomer). Zowel voor het groen als voor de meeste dieren. In de zomerperiode wordt energie verzameld voor het najaar: vruchten krijgen langzaam vorm, de jonge dieren groeien naar zelfstandigheid. Daar is voeding voor nodig, en vooral: rust. Als planten doorschieten dan zijn ze niet meer eetbaar, ze verzwakken of ze gaan versneld dood. Nou, ik begon al weer behoorlijk door te schieten geloof ik ;-)
In de zomer gaat het dus niet om creërende energie, maar om voeding en uitrusten. Laten vallen die ballen in de lucht! Pfff…wat een ruimte en vrijheid schept dat gelijk.
Ik neem eens even afstand van mijn drukke doe-agenda en moet onmiddellijk om mezelf glimlachen. Wat ik vorige week nog als hoogstnoodzakelijk zag (het MOEST toch ècht nog), kan ik nu al relativeren. Van wie moet dat eigenlijk? En wat gebeurt er als ik het (nu) niet doe? En is dit eigenlijk wel het belangrijkste? En moet het op deze manier? Word ik hier blijer en vrijer van, of zuigt het me leeg en beperkt het me? Allemaal vragen waar ik opeens verrassende antwoorden op begin te vinden. Wat kan drukte mijn waarneming toch vernauwen…
Dus deze zomer ga ik oefenen met even helemaal niets meer moeten van mezelf, alleen maar impulsen volgen die me blijer, lichter, energieker maken. Lekker spelen! Ruimte creëren zodat mijn energie weer in me kan stromen, in plaats van dat ik de laatste restjes er uit pers. Dat geeft ongetwijfeld voeding aan mijn plannen en werkzaamheden uit het voorjaar, en pluk ik in het najaar de vruchten. En daar hoef ik helemaal niets voor te doen. Ben benieuwd wat er allemaal bovenkomt! Speel je mee?
Ik wens ons een heerlijk luie, speelse zomer!
Posted in Geen categorie | Leave a comment

Nooit meer boos?

Ik ben nooit boos. Dat zit echt niet in me. Ik ben een heel aardig mens! En trouwens, zo ben ik niet opgevoed! Een echte Trappenburger wordt niet boos, die is altijd begripvol en ziet in alles de zonnige en goede kant.
Dus waar ben ik heel goed in geworden? Ik begrijp iedereen, echt ie-der-een! Ik kan goed luisteren, kan me altijd voorstellen wat een ander bedoelt. Dus ben ik het eigenlijk met iedereen eens. Heel erg fijn (voor die anderen dan ;-))
Maar ondertussen…
– moest ik me in alle bochten wringen om een ander niet boos te maken
– wisten mensen niet meer wat ze aan mij hadden doordat ik alles begreep
– was ik hard aan het werk om ruzies tussen anderen te beslechten
– was ik vaak – van binnen – verdrietig (‘ik ben niet boos, ik ben verdrietig’)
– deed ik, last but not least, mezelf heel erg tekort. Maar dat snapte ik pas veel later…
Tot zover mijn geschiedenis. Tegenwoordig word ik steeds vaker boos. Gelukkig maar, zeg ik nu. Wat een kracht, wat een vitaliteit! En die heb ik er al die tijd onder gehouden. Maar waarom eigenlijk?
Ik heb het niet geleerd. Ben er niet mee opgevoed. Sterker nog, ik kreeg ongemerkt de boodschap mee dat boos zijn andere mensen weg zou jagen. En dat wilde ik natuurlijk niet! Dus bleef ik begripvol, want ik kon het niet verdragen dat mensen mij de rug toe zouden keren.
Andere mensen hebben het afgeleerd. Bijvoorbeeld door nare ervaringen met boosheid. Misschien heb je een heftig voorbeeld in je directe omgeving meegekregen: een agressieve vader of moeder, familielid of iemand anders in je omgeving. Zo wil jij dus nooit worden! Of je bent ooit geschrokken van jezelf. Wellicht ben je helemaal de controle over je woede verloren (rode waas) en ben je bang dat dat weer gebeurt. Je vertrouwt jezelf niet meer.
Maar ondertussen was ik wel degelijk boos! Het kwam er alleen op een heel andere manier uit. Bij mij in de vorm van messcherpe woorden en grapjes die helemaal niet leuk waren (zie vorige artikel).
Onderdrukken kan op vele vormen, maar het komt er hoe dan ook uit. Nou, dan kan ik het maar beter in de ogen kijken! Er verantwoordelijkheid voor nemen. Want mijn boosheid heeft een reden. Een hele belangrijke…
Door te durven voelen dat je boos wordt, weet je ook dat je even bij jezelf te rade moet gaan. Wat gebeurt er? Waar word ik in geraakt? Heel kort samengevat kent boosheid twee oorzaken. Je krijgt niet wat je hebben wilt of kunt niet doen wat je wilt. Of er wordt iets van je afgenomen wat voor jou heel belangrijk is.
Dit gaat over verlangens die niet vervuld worden. In dit geval niet door anderen. Maar hoe afhankelijk word je als je je welzijn van anderen laat afhangen? En in hoeverre zijn deze mensen (of organisaties) op de hoogte van jouw verlangens? Laat staan verantwoordelijk?
Een heel simpel voorbeeldje: jij hebt haast, die auto voor je schiet maar niet op. Je wordt boos, gaat toeteren, met je lichten seinen of bumperkleven, of je vreet je van binnen op (en dan heb ik het nog maar niet over die middelvinger). Maar in hoeverre is die automobilist ‘schuldig’ aan het feit dat jij te laat van huis bent gegaan (of zo iets)? Besef dat je graag op tijd had willen zijn (geen slechte indruk maken?) en neem een volgende keer meer tijd voor de reis. Of onderzoek waarom je bang bent om een slechte indruk te maken ;-)
Kortom: word je bewust van je onderliggende verlangens. En kijk of je die zelf, eventueel op een andere manier, kunt vervullen. Of loslaten (in het geval van haast). Of vraag het rustig aan de ander en durf daarbij het risico te lopen dat je een Nee krijgt. Jij wil immers ook niet altijd Ja zeggen tegen de ander? Dit geeft je vrijheid en autonomie, in plaats van afhankelijkheid en machteloosheid.
Dus boos worden? Ja graag! Je voelt weer wat belangrijk voor je is, waar je behoefte aan hebt. Laat die energie lekker door je lijf heen razen want het geeft je ontzettend veel vitaliteit. En gebruik die vervolgens voor jezelf.
Boos blijven? Op een ander? Zonde van je tijd en energie. Loslaten die ‘schuldige’, dan kun je weer door met je eigen leven!
Hoe ga jij om met boosheid? Ik hoor het graag!
Posted in Geen categorie | Tagged , , , , , , , , , , | 4 Comments

Zijn jouw grapjes om te lachen?

Het is veelvuldig in het nieuws (geweest). Vrijheid van meningsuiting, en dan vooral de vrijheid om grappen te mogen maken over kenmerken van geloofsovertuigingen van anderen. In diezelfde tijd kwam een cliënte bij mij in de praktijk die erg was geschrokken van het effect van één van haar grapjes. Het zette haar, en mij, aan het denken.
Op het oog lijkt het tegenover elkaar te staan: de cartoons (die staan voor vrijheid) en de moorden (die staan voor onvrijheid). Maar hoe verschillend zijn ze eigenlijk? Waarom zou je eigenlijk grapjes willen maken over zaken die voor anderen heel gevoelig liggen? Is het nodig om te bewijzen of te ervaren dat je vrij bent in het uiten van je mening, ongeacht hoe je daarmee een ander  raakt? Zit jóu dan eigenlijk iets dwars?
Onlangs kwam een cliënte in de praktijk, ik noem haar hier Suzan. Ze had een grapje gemaakt tegen haar partner en die was daar woest om geworden. Het voelde als messteken, in stukken gehakt worden. Passieve agressie! De relatie werd beëindigd. Suzan snapte er helemaal niets van: zo’n onschuldig grapje, met zulke verstrekkende gevolgen! Het lijkt wel Parijs, zegt ze nog…
We kijken samen naar haar grapje. Op het oog onschuldig maar als we dieper kijken en voelen blijkt er veel onder te zitten. Haar partner bleek in de periode daarvoor nogal wat (oude angst en pijn) getriggerd te hebben bij Suzan. Geen van beiden waren zich dat bewust. Maar ondertussen zette het wel van alles in werking. Bij Suzan was onbewust – en onbedoeld! – oude pijn aangeraakt: ik mag er niet zijn, ik ben niet belangrijk, ik mag het niet op mijn manier doen. Deze boodschap kende ze nog van vroeger en daar kon ze maar op één manier mee omgaan: niet meer voelen! Ze heeft geleerd zich af te sluiten voor die pijn maar…. daarmee zet ze zichzelf onbewust gevangen.
Omdat ze dat zelf niet beseft, denkt ze dat de ander dat doet en dus wordt ze boos. Kort gezegd: om haar eigen pijn niet te voelen, wordt ze boos op een ander.
Dit speelde zich allemaal onbewust af. Maar ondertussen was Suzan woest! Zonder dat ze dat voelde. En die boosheid moest er toch ergens uit. Afhankelijk van je eigen conditioneringen en de cultuur zoekt die boosheid een uitingsvorm (bijvoorbeeld ruzie, fysiek geweld gebruiken, al dan niet met wapens). Zij mocht en kon niet boos zijn in de vorm van expliciete daden dus kwam het er in de vorm van woorden uit. Venijn, mes-scherpe woorden. Verpakt in een grapje. Maar wel op een manier waarmee ze de ander in zijn gevoelige kant kon raken. Want die moest pijn lijden. Omdat ze dat zelf niet kon. En zonder dat ze dat zelf bewust was.
In de sessie nam ze de verantwoordelijkheid over haar pijn terug. Ze besefte haar onvermogen te dealen met haar pijn, ze kon de pijn alsnog doorleven en voelde vervolgens dat ze er wèl mee kon dealen. Nu hoeft ze het niet meer af te reageren op een ander. Ze respecteert de gevoeligheden van de ander en doet zichzelf ook geen geweld meer aan (namelijk zich afsluiten voor haar gevoel, zich gevangen zetten).
Boos zijn is een prima emotie. Het geeft jou het signaal dat er iets gebeurt dat je raakt, op een pijnlijke manier. Maar dan gaat het erom: wat doe je met die boosheid? Weet je dat je eigenlijk pijn voelt? En wat zegt die pijn over jou? Hoe ga je daar mee om? Zodra de boosheid gericht is op een ander, is dat een teken dat je iets dwars zit. Of je nou naar de ander wijst met woorden, het potlood of wapens … Dan wordt het tijd om niet langer vanuit slachtofferschap je af te reageren (en daardoor dader te worden), maar verantwoordelijkheid te nemen voor je eigen daden.
Het is oneindig veel heilzamer – voor jezelf, voor de ander, voor de wereld – om te gaan onderzoeken wat je nou zo boos maakt, je motieven om een ander pijn te willen doen, dan dat je het in welke vorm dan ook afreageert omdat jíj er niet mee kan dealen.
PS Tijdens het programma Van boos naar baas kun jij je eigen boosheid onderzoeken en er weer zelf de regie over krijgen. In individuele sessies kun je daar nog verder in verdiepen.
Posted in Geen categorie | Tagged , , , , , , | Leave a comment